RODZINNA OPIEKA ZASTĘPCZA jest formą pomocy świadczoną zarówno dzieciom jak i ich rodzicom biologicznym, którzy z powodu zaniedbań opiekuńczych wobec swoich dzieci, fizycznego, psychicznego bądź seksualnego znęcania się nad nimi, lub też z powodu innych szczególnych okoliczności są pozbawieni czasowo lub trwale możliwości wykonywania władzy rodzicielskiej nad swoimi dziećmi. Rodziny zastępcze ustanawiane są przez sąd.

RODZAJE RODZIN ZASTĘPCZYCH:
Rodzina zastępcza spokrewniona z dzieckiem (funkcję rodziny zastępczej pełnią członkowie rodziny dziecka – dziadkowie, wujostwo, rodzeństwo itp.)
Rodzina zastępcza niespokrewniona z dzieckiem (rodzina zastępcza zapewnia opiekę dziecku obcemu – niepozostającemu z opiekunami w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa)
Rodzina zastępcza niespokrewniona z dzieckiem zawodowa:
- wielodzietna
(w tym samym czasie może być umieszczonych nie mniej niż troje i nie więcej niż sześcioro dzieci – z wyjątkiem licznego rodzeństwa, gdzie liczba umieszczonych dzieci może się zwiększyć)
- specjalistyczna
(w tym samym czasie może być umieszczonych nie więcej niż troje dzieci niedostosowanych społecznie albo dzieci z różnymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagającymi szczególnej opieki i pielęgnacji)
- o charakterze pogotowia rodzinnego
(w tym samym czasie może być umieszczonych nie więcej niż troje dzieci na pobyt okresowy do czasu unormowania sytuacji życiowej dziecka, nie dłużej niż na 12 miesięcy; w szczególnie uzasadnionych przypadkach pobyt dziecka może zostać przedłużony maksymalnie o kolejne 3 miesiące).

KTO MOŻE ZOSTAĆ RODZICEM ZASTĘPCZYM?
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają następujące warunki:
- daje rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej;
- mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;- korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
- nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona;
- wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu;
- nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem;
-mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania;
- uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania.
Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się:
- osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji dziecka;
- przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;
- odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej a dzieckiem;
- poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno – wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka;
- zasadę nierozłączania rodzeństwa;
- w miarę możliwości opinię wyrażoną przez dziecko.

Rodziny zastępcze otrzymują pomoc zarówno materialną jak i merytoryczną (przede wszystkim poradnictwo wychowawcze).Rodzinie zastępczej przysługuje pomoc pieniężna na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Jej wysokość uzależniona jest od wieku, stanu zdrowia, stopnia rozwoju lub stopnia niedostosowania społecznego, a także od dochodu dziecka i wynosi miesięcznie od 40% do 80% ustawowo określonej podstawy (wynoszącej obecnie 1 647,- zł.), pomniejszonej o 50% dochodu dziecka (renta rodzinna, alimenty, dodatek dla sieroty zupełnej, dochody uzyskiwane z majątku dziecka, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny). Rodzinie przysługuje też specjalistyczna pomoc pedagoga, psychologa i pracownika socjalnego.

Uwaga!!! Rodzina zastępcza zawodowa niespokrewniona  z dzieckiem (wielodzietna, specjalistyczna, o charakterze pogotowia rodzinnego) otrzymuje wynagrodzenie z tytułu świadczonej opieki i wychowania.

Dokumenty, które „nowa” rodzina zastępcza jest zobowiązana złożyć w PCPR:
1. Postanowienie sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej;
2. Pisemny wniosek o udzielenie pomocy pieniężnej;
3. Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka;
4. Aktualne poświadczenie miejsca zameldowania dziecka z informacją, gdzie było zameldowane przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej;
5. Zaświadczenie o stanie zdrowia Opiekunów;
6. Ewentualne akt(y) zgonu rodzica(ów) biologicznego(ych) dziecka;
7. Ewentualne orzeczenie o niepełnosprawności dziecka;
8. Ewentualnie decyzję o przyznaniu renty rodzinnej, zasiłku pielęgnacyjnego itp. na dziecko;
9. Postanowienie sądowe o alimentach zasądzonych od rodziców na rzecz dzieci (o ile takie istnieją);
10. Zaświadczenie od komornika, jeżeli zasądzone na rzecz dzieci alimenty nie są płacone i nie są ściągane;
11. Numer konta bankowego, na które będzie przekazywana pomoc pieniężna (zaświadczenie z banku, dyspozycja przekazywania świadczenia na podany nr ROR).

Rodzina zastępcza ma prawo zrezygnować z przysługującej pomocy pieniężnej.

Wysokość comiesięcznego świadczenia wynosi:
1. dziecko do lat 7:  60% podstawy (podstawa wynosi w chwili obecnej 1 647,- zł.), czyli 988,20 złotych miesięcznie;
2. dziecko w wieku 7 – 18 lat: 40% podstawy, czyli 658,80 złotych miesięcznie;
3. dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku do 7 lat: 80% podstawy, czyli   1 317,60 złotych miesięcznie;
4. dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym w wieku 7 – 18 lat: 60% podstawy, czyli 988,20 złotych miesięcznie.
Kwota przysługującego świadczenia ulega pomniejszeniu o 50% dochodu dziecka. Rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem przysługuje dodatek w wysokości 10% podstawy, czyli po 164,70 złotych miesięcznie na każde dziecko.
Starosta może przyznać rodzinie zastępczej jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka w wysokości do 150% podstawy, tj. maksymalnie 2 470,50 złotych.
W przypadku gdy na skutek zdarzenia losowego dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy, starosta może przyznać rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie skutków tego zdarzenia:1) jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy albo okresowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy wypłacane przez okres trwania bezpośrednich skutków tego zdarzenia;2) pomoc w formie rzeczowej o wartości do 50 % podstawy.

Akty prawne:
Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1326
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. z 2004r. Nr 233, poz. 2344 z późn. zm.)

PLIKI DO POBRANIA:

Wniosek – udzielenie jednorazowej pomocy pieniężnej na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka

Wniosek – częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej